Editorial Games en Kunst & Cultuur

Over deze editie

In dit vijfde nummer van Homo Ludens Magazine staat alles in het teken van Kunst en Cultuur. Voor sommige lezers is dat wellicht even wennen, maar voor de auteurs in dit nummers staat het buiten kijf dat games een vorm van cultuur zijn, en misschien zelfs een vorm van kunst.

Omdat kunst en cultuur niet direct een praktisch doel dienen, ligt de nadruk in dit nummer op minder op Serious Games en meer op 'Entertainment Games', de games die je alleen maar voor je plezier speelt.

In het eerste artikel gaat Ruben Meintema in op de discussie of games kunst zijn of niet. In plaats van te focussen op de eigenschappen van games, focust hij op de eigenschappen van kunst. Hij bespreekt een vijftal kunstdefinities, en bekijkt in hoeverre games aan deze definities kunnen voldoen.

Jef Folkerts gaat vervolgens met zeer veel diepgang in op één van deze kunstdefinities: Representatie. Volgens deze kunstdefinitie is iets kunst als het niet alleen de wereld om ons heen kan representeren, maar ook nog eens de manier kan representeren waarop wij naar deze wereld kijken en deze ervaren. Hij bespreekt vervolgens games als BioShock en laat zien dat games echte kunstwerken kunnen zijn.

In een interview met Nederlandse gamestudio Monobanda bekijken we het totstandkomingsproces kunstzinnige games van binnen uit. Monobanda wil vooral speelbare ervaringen maken, die mensen uitnodigen om te ontdekken. Dat dat als kunst wordt gezien, is voor hun niet het belangrijkst.

Het Nederlands-Vlaamse kunstenaarsduo JODI benadert het juist vanaf de andere kant. JODI maakt echte kunstwerken, waarbij ze veel moderne technologie hebben geïncorporeerd, met name games. Daarbij hebben ze de ArtMod uitgevonden, de kunstzinnige modificatie van een bestaand spel. Door de speelbare ervaring in het spel te verstoren, onderzoeken ze de technologie en onze ervaring.

Zonder innovatie geen kunst en cultuur. Innovatie moet beschermd worden, daarom is er auteursrecht. Maar innovatie bouwt ook altijd voort op zijn voorgangers, daarom vallen ideeën meestal niet onder auteursrecht. Maar in een game is niet altijd duidelijk wat onder het idee wordt verstaan, en daarom bespreekt Lies van Roessel de speciale status van het auteursrecht in games. Aan de hand van de case van Ridiculous Fishing legt ze uit hoe moeilijk het is om auteursrecht uit de oude media toe te passen op de nieuwe media.

Het onderzoek van Lies van Roessel is niet alleen van toepassing op kunst en cultuur, maar is ook zeer relevant voor allerlei andere partijen die (serious of applied) games maken, en zich afvragen hoe en wat van hun producten onder auteursrecht vallen.